Ở một khu vực thị trường nhỏ hơn, Ôxtrâylia và Niu Dilân, ông Nguyễn Bảo, Tham tán Thương mại tại Ôxtrâylia cho biết: “Theo quan sát trong những năm gần đây, số DN Việt Nam XK sang Ôxtrâylia tăng lên rất nhiều. Nước này có nhu cầu NK những mặt hàng mà VN có thế mạnh, nhất là nông thủy sản và dệt may….
Mặc dù Ôxtrâylia là một thị trường nhỏ với 23 triệu dân, nhưng nước này có GDP bình quân đầu người ở mức khá cao, khoảng 55.000 AUD/năm, nên sức mua rất lớn. Năm tài chính 2010-2011, nước này NK tới 238 tỷ AUD, đây là con số đáng kể để các nhà sản xuất quan tâm”.Tuy nhiên, theo ông Bảo, mặc dù cơ quan ông đã giới thiệu nhiều cơ hội kinh doanh nhưng nhiều DN Việt Nam không đáp ứng được cả về chất lượng và số lượng hàng hóa, trong khi đó các mặt hàng của Trung Quốc ngày càng chiếm thị phần lớn hơn.
Để đẩy mạnh quan hệ thương mại với Ôxtrâylia, ông nói cần chú ý mấy điểm: “Khi làm với các DN Ôxtrâylia, các DN của ta nên tìm hiểu kỹ đối tác và có thể nhờ tham tán hỗ trợ xác minh. Hiện nay, có một số DN Việt Nam không tính đến làm ăn lâu dài, nên đã xảy ra nhiều tranh chấp và gian lận thương mại. Đa số khiếu kiện là từ phía các DN Ôxtrâylia, gây ảnh hưởng lớn đến uy tín hàng hóa VN. Xin lưu ý! các DN Ôxtrâylia thường là hội viên của các hiệp hội ngành hàng nên họ có tiếng nói mạnh mẽ để bảo vệ cho quyền lợi hội viên. Một điểm nữa là phải đảm bảo chất lượng VSATTP và nên coi việc này là điều kiện làm ăn lâu dài“.
Ông Bảo gợi ý nên mời các phương tiện thông tin đại chúng của bạn sang Việt Nam viết bài giới thiệu cho ngành hàng, cho hình ảnh chung của Việt Nam mà không riêng một DN nào. Ông cho biết: “Tham tán Thương mại tại Ôxtrâylia đang có chương trình làm việc với Hiệp hội NK thủy sản Ôxtrâylia để đưa phóng viên sang viết bài về thủy sản Việt Nam (trước đây Ôxtrâylia cũng có việc đưa nhiều thông tin không tốt về ngành thủy sản Việt Nam). Chi phí cho việc này có thể khá lớn, tới vài chục nghìn USD, nhưng hy vọng Chương trình XTTM của Bộ Công Thương sẽ tích cực hỗ trợ”. Năm 2011, XK thủy sản của Việt Nam sang Ôxtrâylia ước đạt 150 triệu AUD.
Về chương trình của Bộ Công thương tạo liên kết với các nhà phân phối lớn, ông Bảo thông báo: “Công tác vận động bán hàng Việt Nam đã được triển khai từ mấy năm trước với Woolworth – tập đoàn bán lẻ hàng đầu của Ôxtrâylia và Niu Dilân, doanh số hằng năm khoảng 52 tỷ AUD. Năm vừa qua, Woolworth đã mua hơn 30 triệu AUD hàng Việt Nam gồm hạt điều, thủy sản, giày dép, đồ nội thất… Đây là con số còn rất nhỏ so với doanh số của Woolworth, nhưng để tăng thêm cũng rất khó, chủ yếu do hai bên thường không gặp nhau về giá, hoặc phía Việt Nam không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và VSATTP, thông tin không đầy đủ, thường xuyên và thống nhất về DN cũng ảnh hưởng đến lòng tin của đối tác Ôxtrâylia, v.v...”
Phối hợp với các DNTrao đổi thêm với phóng viên của Tạp chí Thương mại Thủy sản bên lề hội nghị, đại sứ Phạm Sanh Châu phấn khởi đánh giá: “Năm 2011 đã đánh dấu sự phối hợp rất có hiệu quả của Sứ quán Việt Nam tại Bỉ và EU với VASEP và các cơ quan trong nước để đạt được thành công trong cuộc vận động đối với cá tra Việt Nam. Đây là một mô hình rất thành công trong phương thức tổ chức, tập hợp lực lượng và cả biện pháp xử lý tình huống xảy ra. Tôi mong các tổ chức ngành hàng XK khác cũng học tập mô hình này. Các cơ quan đại diện cũng có tiếng nói trọng lượng hơn nhờ có những nguồn thông tin khá đầy đủ như của VASEP (bản tin, tạp chí bằng tiếng Anh và tiếng Việt). Rất cần có những mô hình như vậy để chúng tôi dễ làm việc”.
Hiện nay, việc tiếp cận những hệ thống bán lẻ lớn như Big C, Metro… để bán hàng thực phẩm của Việt Nam vẫn đang được tiến hành. Riêng đối với các DN thủy sản, đại sứ Phạm Sanh Châu mong muốn nhận được những yêu cầu và vấn đề rõ ràng, cụ thể, kèm theo thời hạn cho các vấn đề đó, ví dụ muốn đề nghị giảm thuế đối với mặt hàng nào, bao nhiêu, cần vận động về việc gì và đối tượng nào? Các DN đều có thể liên hệ với sứ quán. Tuỳ theo tính chất của vấn đề, sứ quán sẽ có sự phân công cụ thể đối với thương vụ, sau đó các DN có thể giao dịch trực tiếp với thương vụ về vấn đề đó.
Cũng về mặt hàng thủy sản, ông Vũ Văn Trung khẳng định, đây là mảng hàng hóa rất được thương vụ quan tâm. Hằng tuần thương vụ đều gửi thông tin về thị trường và tình hình vi phạm luật VSATTP của các lô hàng nông, thủy sản Việt Nam NK vào Nhật cho các cơ quản quản lý trong nước. Cơ quan tham tán coi đây là một việc rất lớn, vì hiện nay yêu cầu về ATTP rất cao, chung cho mọi hàng hóa tiêu thụ ở Nhật chứ không chỉ riêng với hàng hóa Việt Nam. Vì vậy, muốn đưa hàng vào chúng ta buộc phải thực hiện. Việc yêu cầu họ xem xét hạ chuẩn sẽ đòi hỏi thời gian rất lâu dài.
Trong 11 tháng đầu năm nay, Bộ Y tế Nhật đã báo cho thương vụ Việt Nam 109 vụ vi phạm của thực phẩm Việt Nam, trong đó thủy sản chiếm tỷ lệ lớn nhất vì khối lượng XK lớn. Thực tế này đã ảnh hưởng nhiều đến việc đưa hàng vào và khả năng giữ vững được thị trường, chưa nói đến việc phát triển tiếp. Thực tế, rất nhiều DN nhỏ của Nhật đã khốn đốn về việc vi phạm của mình. Nhiều DN lớn còn chưa dám mua hàng tiếp, mặc dù đó là những mặt hàng lớn và có truyền thống từ nhiều chục năm nay.
Ông Trung cho rằng, Bộ NN&PTNT, NAFIQAD và VASEP đều đã nắm rõ vấn đề nhưng thực hiện còn chậm và chưa hiệu quả lắm, nên tới đây phải làm mạnh hơn và với ưu tiên cao hơn. Dung lượng thị trường còn lớn lắm! Người Nhật không thể thiếu thủy sản được.
Nói chung, thương vụ Việt Nam tại các nước đều luôn mong muốn hợp tác và hỗ trợ các DN thủy sản để quảng bá và xúc tiến bán hàng. Thông tin về cớ hội kinh doanh, tiếp cận với bạn hàng thường xuyên được các thương vụ thường xuên cập nhật lên cổng thông tin www.ttnn.com.vn của Bộ Công Thương đề các DN nắm bắt kịp thời.
T.P