Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, GĐ TTGNN Vĩnh Long
Trò chuyện với phóng viên Thương mại Thủy sản (PV) bên lề hội thảo “Vì sự phát triển giống cá tra chất lượng cao, an toàn, bền Vững” tổ chức tại Vĩnh Long ngày 30/9/2011, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, giám đốc trung tâm giống nông nghiệp Vĩnh Long cho rằng, phát triển sản xuất cá tra bền vững phải bắt đầu ngay từ Việc áp dụng tiêu chuẩn bền vững cho trại sản xuất cá giống.
PV. Bà đánh giá thế nào về hiện trạng sản xuất giống cá tra?
Bà NTTM. Nuôi cá tra là nghề truyền thống lâu đời ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Từ năm 2000, do nhu cầu thị trường XK tăng, sản xuất giống chủ động nên nghề nuôi cá tra ngày càng phát triển. Mô hình nuôi cá tra thâm canh đạt hiệu quả cao đòi hỏi các yếu tố đầu vào phải bảo đảm như mức độ đầu tư cao, công tác quản lý tốt, chất lượng con giống tốt, nguồn gốc rõ ràng, …
Tuy nhiên do phần lớn các cơ sở sản xuất giống có quy mô nhỏ, manh mún, sử dụng đàn cá tra bố mẹ không rõ nguồn gốc, chạy theo lợi nhuận, không áp dụng quy trình kỹ thuật, đổ xô ương giống tràn lan,… nên chất lượng con giống giảm sút, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng sản phẩm nuôi, làm giảm lợi nhuận của người nuôi và uy tín của con cá tra Việt Nam.
Quy trình sản xuất giống cá tra còn nhiều bất cập, từ khâu tổ chức và quản lý sản xuất, liên kết, đến khâu kiểm soát chất lượng giống, quy trình sản xuất, quản lý dịch bệnh, truy nguyên nguồn gốc, cũng như các giải pháp an toàn môi trường cho vùng nuôi,… Đó là những vấn đề hết sức bức xúc hiện nay.
PV.Bà trông đợi kết quả gì từ Hội thảo “Vì sự phát triển giống cá tra chất lượng, an toàn, bền vững” do Tổng cục Thủy sản phối hợp với Viện NC NTTS 2, Khoa Thủy sản trường Đại học Cần Thơ và Sở NN&PTNT tỉnh Vĩnh Long tổ chức lần này?Bà NTTM. Hội thảo sẽ đánh giá việc thực hiện Quyết định số 2033/QĐ-TTg ngày 04/12/2009 “V/v phê duyệt đề án phát triển sản xuất cá tra và tiêu thụ cá tra vùng ĐBSCL đến năm 2020” và Quyết định số 2194/QĐ-TTg ngày 25/12/2009 của Thủ tướng chính phủ “V/v phê duyệt đề án phát triển giống cây nông, lâm nghiệp, giống vật nuôi và thủy sản đến năm 2020”; đồng thời là diễn đàn để chỉ ra những bất cập trong sản xuất cá tra giống hiện nay, cùng nhau phân tích tìm hướng giải quyết trong quản lý, sản xuất và cung ứng cá giống ra thị trường.
Mục tiêu là tiến đến một nền sản xuất cá tra phát triển bền vững và lâu dài; tạo nên diện mạo mới cho ngành sản xuất cá tra và đem lại cuộc sống tốt hơn cho hàng triệu người dân đã gắn bó lâu năm với loài cá đặc sản này ở ĐBSCL. Hội thảo cũng nhằm mục tiêu nâng cao nhận thức cho người sản xuất cá giống, để họ thấy được ý nghĩa của phẩm chất con giống đối với sản xuất.
Các đại biểu dự hội thảo “Vì sự phát triển giống cá tra chất lượng, an toàn, bền vững”, Vĩnh Long, 30/9/2011
Riêng với Trung tâm Giống nông nghiệp (TTGNN) Vĩnh Long, ngoài quy hoạch vùng nuôi và sản xuất giống, chúng tôi cũng rất mong cơ quan chức năng đẩy mạnh kiểm soát chất lượng con giống, chất lượng thức ăn và thuốc thú y thủy sản.
Con giống là khâu đầu trong chuỗi sản xuất bền vững, vì vậy, chúng tôi và các trung tâm giống, các cơ sở sản xuất tại các tỉnh trong vùng ĐBCSL mong muốn được hỗ trợ để xây dựng hoàn thiện và áp dụng các quy trình sản xuất bền vững như GlobalG.A.P, tăng cường mối quan hệ liên kết chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và cơ sở sản xuất trong vùng.
Bộ NN & PTNT nên cụ thể hóa Quyết định số 2194/QĐ-TTg ngày 25/12/2009 để hỗ trợ các cơ sở sản xuất trong việc xây dựng cơ bản các vùng nuôi và trại sản xuất giống, hỗ trợ một phần chi phí sản xuất con giống chất lượng cao nhằm giảm bớt khó khăn cho cơ sở sản xuất và đưa ra thị trường sản phẩm cá tra đảm bảo chất lượng.
PV. Xin bà cho biết những thành công chính trong thời gian qua và định hướng trong thời gian sắp tới của Trại giống thủy sản Vĩnh Long.Bà NTTM. Trại giống thủy sản (TGTS) thuộc TTGNN Vĩnh Long được đầu tư và nâng cấp xây dựng thành trại giống thủy sản cấp 1 đưa vào sử dụng từ cuối năm 2008. Chỉ trong thời gian ngắn, trại đã sinh sản nhân tạo thành công và sản xuất giống với sản lượng tăng đều qua từng năm (sản lượng cá tra bột năm 2009 đạt 83 triệu con; đến năm 2011 ước đạt khoảng 250 triệu con). Cá tra bột, cá tra giống được khách hàng đón nhận và đánh giá rất cao nhờ tỷ lệ ương từ bột lên giống, tỷ lệ nuôi từ giống lên thịt cao, kháng bệnh tốt, … chi phí sản xuất hợp lý, hiệu quả kinh tế cao. Uy tín chất lượng cá tra giống của TGTS Vĩnh Long đã được khẳng định. Đây là tiền đề tích cực cho định hướng phát triển của Trung tâm những năm tiếp theo.
Trong giai đoạn từ nay đến 2015, cá tra vẫn là đối tượng phát triển chính của ngành thủy sản tỉnh. Chúng tôi đang nỗ lực thực hiện thành công dự án “Đầu tư xây dựng và thực hiện sản xuất cá tra giống theo tiêu chuẩn GlobalG.A.P tại TGTS Vĩnh Long” với kế hoạch cung cấp trên 300 triệu cá tra bột chất lượng cao mỗi năm. Dự kiến, đến quý 1/2012 Vĩnh Long sẽ là một trong các tỉnh của ĐBSCL có trung tâm giống đạt tiêu chuẩn GlobalG.A.P.
Ngành nông nghiệp cũng đã chỉ đạo Trung tâm hình thành mạng lưới và là đầu mối cung cấp giống cá tra gốc từ trại giống đã được công nhận GlobalG.A.P và truy xuất được nguồn gốc cho các cơ sở ương nuôi trong và ngoài tỉnh.
Tỉnh Vĩnh Long đã hỗ trợ TGTS và các cơ sở sản xuất 2 dự án “Đầu tư tiếp nhận chuyển giao công nghệ sản xuất giống cá tra có chất lượng di truyền cao về tính trạng tăng trưởng tại Trại giống thủy sản Vĩnh Long” và “Đầu tư xây dựng mạng lưới sản xuất giống cá tra chất lượng cao tỉnh Vĩnh Long 2011 – 2015”, với mục tiêu bổ sung đàn cá bố mẹ hiện có ở TGTS bằng đàn cá đã qua chọn lọc thế hệ thứ 2 và nhận chuyển giao công nghệ sản xuất giống cá tra chất lượng cao từ Viện NC NTTS II (thông qua Trung tâm quốc gia Giống thủy sản Nước ngọt Nam Bộ), đồng thời chuyển giao lại cho các cơ sở sản xuất giống thủy sản trong tỉnh; đầu tư và phát triển hệ thống mạng lưới vệ tinh sản xuất, kinh doanh giống cá tra, đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng và ATVSTP, nâng cao năng lực quản lý và sản xuất và hiệu quả kinh tế cho người sản xuất giống, người nuôi thương phẩm ở tỉnh Vĩnh Long nói riêng, trong khu vực nói chung.
Ngoài ra, Trung tâm bắt đầu quan tâm đa dạng hóa sản phẩm với các đối tượng thủy sản nuôi mới, chuyển giao công nghệ sản xuất giống một số loài thủy sản quý hiếm, v.v …
PV. Xin cảm ơn bà! Bài và ảnh của Trương Ngô Bích Ngọc