Một mô hình mới do các nhà khoa học từ Trung tâm Nghiên cứu Phối hợp (JRC), Ủy ban châu Âu (EC) xây dựng, đã cho phép truy tìm khả năng có mặt của cá ngừ vây xanh, giúp bảo vệ nguồn lợi loài cá này đang trong tình trạng bị đe dọa và đánh bắt trái phép.
Mô hình này dựa trên dữ liệu cảm ứng vệ tinh từ xa, lần đầu tiên đưa ra cái nhìn toàn cảnh về môi trường sống của cá ngừ vây xanh trên biển Địa Trung Hải và cho biết những biến động theo thời gian. Việc lên bản đồ môi trường sống giúp xác định chính xác hơn những vùng phải được kiểm tra hoặc đóng cửa khai thác cũng như có thể ước tính nguồn lợi cá ngừ, góp phần quản lý nghề cá hiệu quả.
Máire Geoghegan-Quinn, Cao ủy Nghiên cứu và Đổi mới của Ủy ban châu Âu, cho biết “mô hình này sẽ giúp đảm bảo quản lý bền vững cá ngừ vây xanh, góp phần tích cực giải quyết hai thách thức lớn nhất trong tương lai là an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Đây còn là một ví dụ về cách thức khoa học và nghiên cứu khoa học hỗ trợ các chính sách của Liên minh châu Âu.”
Mô hình của JRC cho phép lên bản đồ môi trường sống của cá ngừ trong thời gian cho ăn và sinh sản hiện tại, cũng như bản đồ môi trường sống trong 10 năm. Tính mới lạ của mô hình này là sử dụng dữ liệu vệ tinh về độ đậm của màu xanh trên bề mặt biển và nhiệt độ để tìm các dữ liệu hải dương học cụ thể vốn đóng vai trò chủ chốt trong việc phân bố nguồn lợi cá ngừ.
Những kết quả đạt được thông qua mô hình này cho thấy thức ăn và việc sinh sản của cá ngừ vây xanh thường tập trung theo chu kỳ ở một số vị trí. Những vùng thường được chọn nhất vì nguồn dinh dưỡng là ở phía bắc Địa Trung Hải. Mùa sinh sản bắt đầu trong tháng 5 ở phía đông và kết thúc vào tháng 7 ở phía tây Địa Trung Hải.
Cá ngừ vây xanh là loài cá có giá trị thương mại cao và đã bị khai thác quá mức trong 15 năm qua, đặc biệt trên vùng biển Địa Trung Hải. Nguồn lợi cá ngừ trưởng thành lớn nhất tại Địa Trung Hải hiện nay thấp kỷ lục, chỉ bằng 40% mức của năm 1950.
Trong những năm qua, Ủy ban Quốc tế Bảo tồn Cá ngừ Đại Tây Dương (ICCAT) đã ấn định hạn ngạch thấp hơn và hạn chế thời gian khai thác cũng như đề xuất các biện pháp nhằm kiểm soát nghề cá. Tuy nhiên, vẫn cần nâng cao kiến thức về vùng sinh sản của chúng để đưa ra những biện pháp quản lý bổ sung.
Môi trường sống JRC có thể áp dụng đối với các loài có giá trị thương mại khác. Những bản đồ môi trường sống tiềm năng có thể giúp đánh giá chính xác hơn nguồn lợi thủy sản và góp phần đưa ra các kế hoạch sử dụng hiệu quả và bền vững hơn những vùng biển hạn chế.
Thefishsite