KIẾN NGHỊ THỦ TƯỚNG ĐÌNH CHỈ THI HÀNH THỦ TỤC GÂY KHÓ DOANH NGHIỆP VỀ KIỂM TRA THỦY SẢN ĐÔNG LẠNH NHẬP ĐỂ CHẾ BIẾN XUẤT KHẨU

Việc nhập khẩu nguyên liệu để chế biến tái xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích to lớn, như duy trì hoạt động nhằm phát huy hiệu quả đầu tư; tạo công ăn việc làm, bảo đảm đời sống cho người lao động, từ đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội; tăng thu ngoại tệ từ xuất khẩu, góp phần giảm nhập siêu theo chỉ thị của Bộ Chính trị; v.v… và xa hơn, việc nhập nguyên liệu sẽ góp phần hạn chế nạn khai thác quá mức, bảo vệ bền vững nguồn lợi thủy sản của nước nhà. Đó là những điều mà đến nay, không chỉ các nhà chế biến thủy sản, mà cả các cơ quan quản lý đều hiểu rất rõ. Nhưng, trong các quy định về thủ tục hành chính của mình, nhiều khi cơ quan quản lý dường như không có những hành động để ủng hộ, mà trái lại còn gây khó khăn cản trở cho hoạt động đó.

Thông tư số 06/2010/TT-BNNPTNT do Bộ NN&PTNT ban hành ngày 02/02/2010 quy định trình tự thủ tục kiểm dịch thủy sản, sản phẩm thủy sản xuất nhập khẩu, có hiệu lực kể từ ngày 19/03/2010; và Thông tư số 25/2010/TT-BNNPTNT ban hành ngày 8/4/2010, hướng dẫn việc kiểm tra VSATTP đối với hàng hóa có nguồn gốc động vật nhập khẩu, có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2010 (gia hạn có hiệu lực từ 1/9/2010).

Ngay khi vừa ban hành, các doanh nghiệp chế biến thủy sản trên cả nước thông qua Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã nhiều lần phản ánh (bằng văn bản, hội thảo, hội họp, đối thoại trực tiếp với Lãnh đạo Bộ,…) kiến nghị với Bộ NN&PTNT sửa đổi những thủ tục hành chính quy định tại bởi các Thông tư số 06/2010 và số 25/2010 gây khó khăn, cản trở, ách tắc đối với việc nhập khẩu nguyên liệu thủy sản để chế biến xuất khẩu. Đã nhiều lần, VASEP và các doanh nghiệp trình bày rất rõ với Bộ NN&PTNT, rằng thực tế việc thực thi 2 quy định trên đối với nguyên liệu thủy sản nhập khẩu để chế biến xuất khẩu là không cần thiết, không mang lại lợi ích bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng Việt Nam, không phù hợp với năng lực bộ máy các cơ quan kiểm tra hiện hành.

Ngược lại, những thủ tục phiền hà kéo dài và chi phí kiểm tra tăng thêm khiến hàng loạt côngtenơ nguyên liệu thủy sản đông lạnh nhập khẩu để chế biến hàng xuất khẩu bị tồn đọng tại các cảng biển để chờ thủ tục kiểm tra của 2 cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT trước khi được Hải quan cho giải phóng hàng, khiến chi phí sản xuất tăng, doanh nghiệp mất uy tín với khách hàng và nhiều khi lâm vào nguy cơ bị khách hàng từ chối hoặc phạt. Đó là chưa kể những trường hợp bất thường, như vào ngày Lễ Quốc khánh, các cơ quan kiểm tra đều nghỉ làm việc 4 ngày, trong khi các giao thương quốc tế không dừng lại, sẽ gây đình trệ cho hoạt động của doanh nghiệp.

Thêm vào đó, ngày 6/8/2010, Tổng cục Hải quan lại có văn bản số 4407/TCHQ-GSQL yêu cầu các Chi cục Hải quan thống nhất thực hiện việc rà soát riêng mặt hàng thủy sản nhập khẩu, yêu cầu phải có đủ 2 giấy chứng nhận kiểm dịch và kiểm tra VSAPTP mới được mang hàng ra khỏi cảng. Dường như các cơ quan công quyền không chỉ vô cảm trước khó khăn của doanh nghiệp, mà còn hành động theo kiểu “càng kêu càng đánh”. Văn bản ấy của Tổng cục Hải quan (thuộc Bộ Tài chính) còn chỉ rõ: nếu trong thực hiện có gì vướng mắc thì đề nghị doanh nghiệp cứ có ý kiến với Bộ Nông nghiệp và PTNT!

Doanh nghiệp bó tay, chỉ còn biết kêu trời!

Quá bức xúc, ngày 28/8/2010, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần CAFICO Việt Nam (Khánh Hòa) đã gửi văn bản kèm theo dưới đây, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ không áp dụng Thông tư 06 và Thông tư 25 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đối với sản phẩm thủy sản nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu.

CTY CỔ PHẦN CAFICO VIỆT NAM          CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

       Số: 127/CV/2010/ CAFICO.VN                                 Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

                                                                                    Cam Ranh, ngày 28 tháng 08 năm 2010

KIẾN NGHỊ

V/v: “không áp dụng Thông tư 06 và Thông tư 25 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đối với sản phẩm thủy sản nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu”

Kính gởi : THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ NƯỚC CỘNG HÒA XHCN VIỆT NAM

Công ty cổ phần Cafico Việt Nam (CAFICO VIETNAM) được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước theo Quyết định số 797/QĐ-TTg ngày 02/07/2001 của Thủ tưởng chính phủ, trụ sở chính tại số 09 đường Nguyễn Trọng Kỷ, thị xã Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa

CAFICO VIETNAM chuyên chế biến xuất khẩu các loại thủy sản Sushi (đặc biệt là các loại mực) đi nhiều nước, đặc biệt là thị trường Nhật Bản, được khách hàng tín nhiệm và đánh giá cao. Trong những năm gần đây do nhu cầu tăng lên của thị trường, tình hình nguyên liệu trong nước hạn chế nên chúng tôi phải nhập khẩu nguyên liệu từ nước ngoài (các nước trung đông, Myanmar,...) về để chế biến và tái xuất khẩu. Bằng cách đó chúng tôi đã giải quyết được công ăn việc làm cho một lực lượng lao động không nhỏ, có lợi nhuận và mang lại một lượng ngoại tệ chênh lệch đáng kể cho địa phương .

Gần đây, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (BNNPTNT) đã ban hành Thông tư số 06/2010/TT-BNNPTNT ngày 02/02/2010 về việc quy định trình tự thủ tục kiểm dịch thủy sản, sản phẩm thủy sản có hiệu lực kể từ ngày 19/03/2010 và Thông tư số 25/2010/TT-BNNPTNT ngày 8/4/2010 về hướng dẫn việc kiểm tra VSATTP đối với hàng   hóa có nguồn gốc động vật nhập khẩu có hiệu lực kể từ ngày 01/07/2010 (gia hạn có hiệu lực từ 1/9/2010).

Các Thông tư này đã tác động, gây ra không ít khó khăn cho các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất và xuất khẩu thủy sản, cụ thể như sau:

Về Thông tư 06: để thực hiện Thông tư này, chúng tôi phải thực hiện các bước:

a/ Đăng ký kiểm dịch kế hoạch nhập khẩu trong 3 tháng kể từ ngày đăng ký với Cục Thú y (thuộc BNNPTNT tại Hà Nội). Cục Thú y xem xét chấp thuận và chỉ định Cơ quan Thú y vùng (mà ở đây là Tp. Hồ Chí Minh) kiểm tra khi hàng nhập về.

b/ Trước khi hàng về cảng tại Tp. Hồ Chí Minh, theo chỉ định của Cục Thú y, Công ty tiếp tục phải khai báo kiểm dịch nhập khẩu tại Cơ quan Thú y vùng VI (Tp. Hồ Chí Minh).

c/ Mang giấy chấp thuận đăng ký kiểm dịch của Cơ quan Thú y vùng VI (Tp. Hồ Chí Minh) về khai báo tại Hải quan Khánh Hòa (vì hàng của Công ty chúng tôi là hàng nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu cho nên phải khai báo tại địa phương).

d/ Khi hàng về, chúng tôi mời Cơ quan Thú y vùng VI (tại Tp.HCM) đến để kiểm tra lô hàng (tại cảng Tp.HCM) theo quy định của Thông tư 06 và cấp “Giấy vận chuyển sản phẩm thủy sản về nơi cách ly kiểm dịch” để đưa hàng về Công ty (tại Khánh Hòa).

đ/ Khi hàng về Công ty, chúng tôi phải lấy mẫu đi kiểm tra chất lượng tại Nafiqad III (Nha Trang – Khánh Hòa).

e/ Khi Nafiqad III kiểm tra có kết quả, chúng tôi nhận kết quả và mang ngược lại đến Chi cục Thú y vùng 6 (Tp. Hồ Chí Minh) để được cấp “Giấy chứng nhận kiểm dịch sản phẩm thủy sản nhập khẩu”.

ê/ Chúng tôi lại mang “Giấy chứng nhận kiểm dịch sản phẩm thủy sản nhập khẩu” về Hải quan Khánh Hòa để làm thủ tục thông quan hàng hóa.

Như vậy, ngoài các thủ tục nhập khẩu bình thường như trước đây, Công ty chúng tôi phải làm thêm các thủ tục như trên mặc dù sản phẩm thủy sản nhập khẩu của chúng tôi thuộc diện không phải lấy mẫu xét nghiệm bệnh và không phải lấy mẫu xét nghiệm các chỉ tiêu vệ sinh thú y (theo Thông tư 06), điều đó làm phức tạp, tốn thêm công sức và chi phí của doanh nghiệp.

Về Thông tư 25: theo Thông tư này quy định, doanh nghiệp ở các nước muốn xuất khẩu vào thị trường Việt Nam ( kể cả xuất khẩu hàng thủy sản nguyên liệu) phải được chính phủ của nước họ đăng ký danh sách các doanh nghiệp và được chấp thuận bởi các cơ quan của BNNPTNT Việt Nam.

Tuy nhiên trong quá trình thực thi, chúng tôi gặp phải những khó khăn, cụ thể trong các trường hợp sau:

a/ Các doanh nghiệp nhập khẩu sản phẩm thủy sản Việt Nam mua số lượng không lớn so với khả năng của họ và sản lượng nhập khẩu không nhiều so với các thị trường của Trung quốc, Thailand, Phillipines,… (là đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam) cho nên họ không thúc đẩy chính phủ nước họ đăng ký theo quy định của BNNPTNT Việt Nam.

b/ Theo một số thông tin từ các doanh nghiệp có hàng xuất khẩu cho Công ty chúng tôi cho biết, họ có yêu cầu chính phủ nước họ đăng ký theo quy định của Việt Nam thì chính phủ của nước họ trả lời với họ rằng nước họ không áp dụng quy định tương ứng (Thông tư 25) đối với Việt Nam thì họ cũng không thực hiện quy định của Việt Nam.

Những vấn đề trên làm cho thị trường nhập khẩu sản phẩm thủy sản của Việt Nam hạn chế, cánh cửa nhập khẩu nguyên liệu thủy sản bị thu hẹp lại, bất lợi lớn trong đàm phán về giá với nhà cung cấp; không bảo đảm nguyên liệu chế biến sản phẩm để cung cấp cho thị trường đầu ra, triệt tiêu khả năng cạnh tranh và điều đó, vô   hình dung tạo điều kiện thuận lợi cho đối thủ cạnh tranh chính của doanh nghiệp Việt Nam như Trung Quốc, Thailand, Phillipines,…

Những khó khăn trên, chúng tôi đã nhiều lần phản ảnh với Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) và chúng tôi được biết, VASEP đã nhiều lần kiến nghị với BNNPTNT xem xét lại việc ban hành các Thông tư này. Tuy nhiên, các Thông tư trên vẫn đang và sẽ có hiệu lực thi hành, Bộ chưa có ý kiến gì khác.

Trước tình hình cấp bách là giải quyết công ăn việc làm cho số lớn người lao động trong điều kiện trong nước thiếu nguyên liệu trầm trọng; và trong bối cảnh cả nước đang tiến hành cải cách các thủ tục hành chính, chúng tôi tha thiết kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan hữu quan xem xét lại sự cần thiết và tính hợp lý của Thông tư 06 và Thông tư 25, đồng thời, nếu xét thấy có thể:

1. Dừng việc áp dụng Thông tư số 06 đối với sản phẩm thủy sản, đặc biệt là sản phẩm thủy sản nhập khẩu để chế biến hàng xuất khẩu (kể cả việc lập các thủ tục đăng ký kiểm dịch nhập khẩu với Cục Thú Y, đăng ký khai báo kiểm dịch nhập khẩu với các cơ quan thú y vùng và lấy các giấy chứng nhận từ cơ quan thú y vùng ) vì sản phẩm thủy sản được bảo quản dưới -18 ^o C không có khả năng truyền dịch, hơn nữa đây là sản phẩm thủy sản được đánh bắt và được chế biến xuất khẩu sau khi nhập khẩu.

2. Không áp dụng Thông thư số 25 đối với sản phẩm thủy sản nhập khẩu để chế biến hàng xuất khẩu nhằm sự tạo thông thoáng cho việc nhập khẩu nguyên liệu, bảo đảm sức cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Nhằm tạo điều kiện để giải quyết việc làm cho người lao động, vượt qua tình hình khó khăn do thiếu nguyên liệu trầm trọng hiện nay của nhiều doanh nghiệp Việt Nam, với trách nhiệm là một công dân và nhân danh doanh nghiệp, chúng tôi tha thiết đề nghị Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan hữu quan quan tâm, xem xét những kiến nghị nêu trên.

 Nếu những kiến nghị này có làm phiền đến Thủ tướng Chính phủ và các lãnh đạo quý cơ quan hữu quan, rất mong quý vị lãnh đạo xem đây là việc bất khả kháng, là sự lựa chọn cuối cùng của doanh nghiệp chúng tôi.

Chúng tôi chân thành cảm ơn Thủ tướng Chính phủ và các cơ quan hữu quan đã đọc và quan tâm đến bản kiến nghị này.

Chúng tôi kính gởi đến Thủ tướng Chính phủ, quý vị lãnh đạo, quý cơ quan hữu quan niềm mong mỏi được giải quyết và sự tri ân của chúng tôi.

 Trân trọng kinh chào,

                                                          CÔNG TY CỔ PHẦN CAFICO VIỆT NAM

                                                                                  TỔNG GIÁM ĐỐC

                                                                           NGUYỄN QUANG TUYẾN

Nơi nhận :                                                                                                                  

-Như trên

-Ông Nguyễn Xuân Phúc,Bộ trưởng

tổ trưởng tổ công tác chuyên trách

CCTTHC của Thủ tướng Chính phủ (báo cáo)

- Ông Cao Đức Phát, Bộ trưởng BNNPTNT (báo cáo)

- Văn phòng VASEP (báo cáo)

- Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Vasep (báo cáo)

- Lưu VP Cty