TGĐ Trần Văn Lĩnh: Theo ngôn ngữ thường dùng hiện nay, kết quả kinh doanh của chúng tôi năm sau vẫn cao hơn năm trước. Thực sự, doanh số của công ty đến giờ này cao hơn cùng kỳ năm ngoái khoảng 35%, đạt khoảng 12 triệu USD.
PV . Vậy, xin thành thật chúc mừng ông...
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Tuy vậy, kết quả đó lại không làm cho mình cảm thấy an tâm.
Năm ngoái tuy khó khăn thật nhưng hiệu quả lại lớn, vì nếu trụ được thì đấy lại là cơ hội tốt. Trong hoàn cảnh khó khăn chung thì nguyên liệu rẻ, nguyên liệu NK cũng rẻ, cước vận tải cũng rẻ,... Còn bây giờ khi mọi thứ đang đi lên, tất cả đều tăng gia. Thí dụ giá xăng dầu lên dẫn đến giá bao bì lên, cước vận tải đến giờ này gần như tăng gấp 2 lần cùng kỳ năm ngoái.
Đồng USD tăng giá và đặc biệt là việc đồng euro giảm giá gần 30% trong vòng 3 tháng làm cho thị trường lớn nhất của thủy sản Việt Nam là Âu châu bị chựng lại. Sự phục hồi của các nền kinh tế lớn mới chỉ bắt đầu nên chưa tác động đáng kể đến người tiêu dùng. Người tiêu dùng vẫn còn khó khăn do năm ngoái đã sử dụng gần hết tiền dự trữ của mình. Chính vì vậy, bây giờ họ chưa chấp nhận giá mua mới tương ứng với sự tăng giá của các mặt hàng trên thị trường.
PV . Chưa kể, thời cao điểm của mùa vụ khai thác và nuôi trồng năm nay đến muộn hơn mọi năm,...
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Đúng vậy. Thông thường hội chợ Vietfish là nơi được kỳ vọng sẽ có dồn dập những hợp đồng lớn được ký kết nhưng năm nay người ta chỉ dám ký những hợp đồng 5-7 công, tức là cần thì ký không thì thôi, vì không ai đoán trước được giá nguyên liệu và các đầu vào còn có thể tăng lên nữa hay không...
PV . Tất cả những điều đó khiến ông dự báo năm nay XK thủy sản sẽ tiếp tục khó khăn?
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Tình hình hiện nay là giá đầu vào tăng cao, giá đầu ra chựng lại, thậm chí đi xuống. Việc đồng VND hiện nay đang mạnh so với đồng USD, đồng USD lại mạnh so với đồng euro và đồng tiền của các nước khác như đôla Ôxtrâylia chẳng hạn, khiến cho Việt Nam trở thành nước khó khăn trong XK.
Do vậy, có ai đó đã nói rằng, năm nay ngành XK đang ăn thịt chính mình nhiều hơn (cười).
Tôi cho rằng, ngành thủy sản năm nay sẽ khó khăn hơn năm ngoái, đặc biệt là XK thủy sản. Doanh số XK có thể tăng, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc hiệu quả kinh doanh của DN sẽ tăng tương ứng, thậm chí có thể giảm.
PV . Ông đã nói, nếu năm ngoái ai biết tận dụng cơ hội thì sẽ phát triển rất tốt. Công ty Thuận Phước đã tận dụng thời cơ như thế nào?
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Chúng tôi tăng trưởng khoảng 20% doanh thu và 150% lợi nhuận. Doanh thu năm nay có thể tăng không kém năm ngoái nhưng để nuôi được bộ máy thì chắc chắn sẽ chật vật.
Năm ngoái, sau khi có gói kích cầu của Chính phủ, chúng tôi chủ động đàm phán với khách hàng để hạ giá và khuyến khích họ mua hết những sản phẩm tồn kho. Qua đó mình nhận được số tiền lớn để trả nợ, cả vốn và lãi suất trên 20% để tận hưởng lãi suất thấp hơn, như vậy đã tiết kiệm đáng kể chi phí vốn. Công ty cũng chủ động mua được nguyên liệu, vật tư với giá thấp hơn. Chúng tôi cũng nhận được thêm nhiều công nhân bị sa thải từ các ngành khác mà không phải trả lương cao hơn,...
PV . Các quy định về chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp (IUU) tác động đến Thuận Phước thế nào?
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Cả thế giới đang đi theo hướng phát triển bền vững, nên đã đến lúc không thể chấp nhận những gì được khai thác bất hợp pháp. Tuy nhiên, bất cứ một quy định nào cũng phải có lộ trình thực hiện, đáng lẽ phải chuẩn bị từ cách đây 3 năm, khi FAO bắt đầu lên tiếng về vấn đề này, còn chúng ta thì để “nước đến chân mới nhảy”. Khi áp dụng các quy định về IUU thì chúng ta lại mong muốn rằng đây là cơ hội để quản lý nghề cá mà từ lâu rồi chưa làm được. Đó là điều bất khả thi.
Những gì chúng ta đề ra là quá cao so với một nghề đánh cá nhỏ lẻ và manh mún, vì chúng ta mới chỉ có nghề cá nhân dân chứ chưa có nghề cá công nghiệp. Chúng ta không thể đòi hỏi ngư dân ngay một lúc thực hiện được việc ghi nhật ký khai thác như ngư dân châu Âu, các cơ quan quản lý cũng chưa ở trình độ tương xứng như vậy là làm khó nhau, cả cho ngư dân, DN và các cấp quản lý.
Tuy nhiên, chúng tôi mua nguyên liệu từ những tàu dưới 90CV nên việc khai báo không khó khăn lắm. Hơn nữa, chúng tôi ở Đà Nẵng là nơi thực hiện việc quản lý theo các đội tàu khai thác, bộ máy công quyền ở đó tương đối hiệu quả nên chúng tôi không gặp khó khăn nhiều lắm về thủ tục cấp chứng nhận.
PV . Ông có cho rằng, việc áp dụng Thông tư 25/2010 của Bộ NN&PTNT đang gây khó khăn cho NK nguyên liệu thủy sản?
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Những quy định về kiểm dịch như vậy sẽ gây khó khăn cho việc giải phóng hàng của các DN. Theo tôi biết, đối với hàng thủy sản các nước khác nhấn mạnh yếu tố VSATTP hơn yếu tố lây lan dịch bệnh. Vô hình trung, chúng ta đã tự dựng nên rào cản cho sản xuất trong nước. Trong khi đó, chúng ta chủ yếu NK nguyên liệu thủy sản để chế biến XK, giúp rất nhiều DN vừa và nhỏ tiếp tục duy trì sản xuất, tạo việc làm ổn định cho người lao động ở những vùng nghèo khó của miền Bắc và miền Trung.
PV . Nhưng cơ quan quản lý cho rằng, cần làm như vậy để bảo vệ sản xuất trong nước...
TGĐ Trần Văn Lĩnh: Thực ra, bảo vệ thị trường hay sản xuất trong nước ở đây là bảo vệ cái gì? Ở nước ngoài, khi đưa ra một quyết định quản lý nào đó bao giờ người ta cũng có ý đồ cụ thể, còn ở VN hình như các cơ quan nhà nước thường quen với việc mình vừa có quyền và vừa có trách nhiệm, nhưng họ quá nhấn mạnh đến yếu tố quyền hành hoặc nhân danh trách nhiệm để thực thi quyền, còn khi đề cập đến vấn đề trách nhiệm thì họ lại đùn đẩy nhau.
PV . Cảm ơn ông.
Nguyên Khải thực hiện