Ước tính có khoảng 20.000 người Việt Nam làm nghề đánh bắt tôm cá dọc Bờ Vịnh - chiếm một nửa tổng dân số của cộng đồng ngư dân nơi đây, chưa kể nhiều người nữa làm việc tại các nhà máy chế biến hải sản và các cửa hàng bán buôn bán lẻ.
Hơn hai tháng sau thảm họa tràn dầu, các cửa hàng hải sản ở địa phương đành phải đóng cửa. Các mối quan hệ gắn kết cộng đồng cũng bị ảnh hưởng khi họ phải đối mặt với những khó khăn tài chính. Một cuộc gặp gỡ giữa ngư dân Việt và đại diện của BP cũng không đạt kết quả.
Tập Bùi, một người tổ chức cộng đồng ở Nhà thờ cho hay: "Nhiều người cảm tưởng họ không bao giờ có thể gây dựng lại được nữa".
Vinh Trần, 60 tuổi, bắt đầu làm công việc của một thủy thủ trên các tàu đánh bắt tôm khi nhập cư tới Mỹ 35 năm trước. Sau đó, ông sắm được thuyền riêng và mở một khu chợ bán buôn có tên St. Vincent’s ở thị trấn Leevill, La.
Hiện giờ, con dâu ông là Ngọc Nguyễn, 27 tuổi, điều hành công việc làm ăn và lo ngại rằng họ khó có thể trụ hết năm ngay cả khi có sự giúp đỡ. Năm nay, số lượng tôm tại chợ St. Vincent’s giảm xuống còn chưa đầy một phần ba trong khi lẽ ra "đây là mùa tốt của chúng tôi".
Ngọc cho biết, gia đình chồng cô đang nợ tổng cộng 700.000 USD các khoản vay để chạy chợ và mua ba con thuyền. Mặc dầu họ đã nhận được chút ít tiền từ BP nhưng số tiền đó không đủ để trang trải chi phí chứ đừng nói đến trả lãi.
Nhiều người Việt ở Mỹ sinh sống bằng nghề đánh bắt tôm cá.
Dũng Nguyễn chủ gia đình 5 con cho biết tuần trước phải dậy từ sớm tinh mơ để xếp hàng xin phiếu mua thực phẩm cùng với hàng chục ngư dân Việt thất nghiệp khác trên. Thời gian chờ đợi có thể là 5, 6 hay 7 tiếng. Những người nào ngủ quên đành phải ra về trước khi có thể vào được bên trong.
Dũng Nguyễn hiểu điều này, bởi vì chính ông đã tới muộn 2 ngày và mất phiếu mua tạp phẩm trị giá 100 USD. Có 20 phiếu như vậy được phân phát vào mỗi sáng.
Bình thường vào thời điểm này trong năm, Nguyễn đang lênh đênh trên thuyền ngoài biển, chỉ về nhà mỗi tháng một lần.
"Xin mọi người đứng vào hàng", một người phụ nữ nói bằng tiếng Anh với nhóm người, phần lớn là nam giới, đang tha thẩn ở ngõ phố khi cửa văn phòng mở.
Lần này, Dũng Nguyễn cũng nhận được một phiếu quà. Dũng Nguyễn hy vọng ông có được một công việc trên tàu tôm tới Texas.
Trở lại câu chuyện của Dũng Nguyễn. Ba lần mưa rồi lại ngớt, ông mới được gọi tên tại Nhà thờ Mary Queen of Vietnam. Ông bước vào một phòng nhỏ và ngồi xuống cạnh một chiếc bàn gõ khi nhân viên cứu trợ xem xét hồ sơ của ông. Nguyễn không nói từ nào ngoài tên và ngày sinh của mình trước khi được hỏi vài câu hỏi.
Dũng Nguyễn hy vọng ông có được một công việc trên tàu tôm tới Texas
Rút cục, Nguyễn nhận được một phiếu mua hàng trị giá 100 USD để mua hàng tại một cửa hàng tạp phẩm Việt Nam có tên Mien Canh. Vài phút sau đó, đến lượt vợ ông nhận được một phiếu khác, một xách gạo và hai hộp cá ngừ Starkist.
Họ lên chiếc xe tải cỡ nhỏ và trở về nhà, nơi họ nhận được một tin tốt lành hơn: một thuyền trưởng tàu tôm đang tuyển thủ thủy tới Texas vào sáng hôm sau. Nguyễn chưa bao giờ đi đánh tôm xa đến thế, nhưng ông quyết nhận công việc này.
Nguyễn bàn bạc với người hàng xóm tên là Trung Lê. Anh này sẽ ngủ qua đêm tại nhà Nguyễn và vào lúc 6h chiều, Trung Lê đã có mặt cùng với chiếc túi đồ cá nhân. Bản tin trên tivi dự báo thời tiết rất u ám. Nếu có mưa hay một trận bão lớn thì sao? "Tôi không quan tâm", Trung Lê nói "Cứ đi".
Nhưng họ chưa mừng được bao lâu thì Nguyễn nhận được một cuộc điện thoại khác. Tàu tôm đang trục trặc kỹ thuật. Sẽ phải mất một ngày, thậm chí lâu hơn, để sữa chữa. Và chuyến đi thế là bị hủy.
Nguyễn gác máy và ngẫm nghĩ về các lựa chọn. Ông nghe tin BP đang tổ chức một lớp đào tạo thủy thủ ở Slidell, cách nhà 20 phút lái xe, vào sáng mai. Nhưng ông không nắm rõ địa chỉ và không biết cần phải có giấy tờ gì để được tham gia. Có thể ông chỉ việc thể hiện? Có thể con thuyền đánh tôm sẽ được sửa xong vào ngày mai.
Nguyễn hiểu rằng, bất ổn là bản chất nghề nghiệp mà ông đã chọn. Ông không thể kiểm soát khi nào việc đến, kéo dài bao lâu. Tất cả phụ thuộc vào vị thuyền trưởng, vào Mẹ Tự nhiên hoặc thậm chí là BP.